Ceviz; geniş taç yapısına sahip, uzun ömürlü, yaprak döken ve yüksek gövdeli bir meyve ağacı olup, sonbahar aylarında hasada gelen, besin değeri yüksek, pazar talebi güçlü ve ekonomik getirisi yüksek bir tarım ürünüdür. Meyvesi dıştan yeşil kabuk, ortada sert odunsu kabuk ve en içte besin değeri yüksek açık renkli iç cevizden oluşur. Protein, yağ, mineral ve vitamin bakımından zengin olan ceviz, hem taze hem kuru yemiş olarak tüketilmekte; yağı, içi ve kabuğu ile birçok sanayi kolunda değerlendirilmektedir.

Ceviz ağacı yalnızca meyvesiyle değil, mobilya ve kaplama sanayisinde tercih edilen kaliteli kerestesi, yaprak ve yeşil kabuğundan elde edilen doğal boyaları ile de insanlığa çok yönlü fayda sunar. Doğru çeşit seçimi yapıldığında, ceviz yetiştiriciliği uzun yıllar boyunca düzenli ve yüksek gelir sağlayan bir yatırım haline gelir.

Ceviz ağaçları ortalama 15–30 metre boya ulaşabilen, derin kök sistemine sahip ağaçlardır. Çiçeklenme ve uyanma dönemleri çeşide göre değişiklik gösterir. Tozlaşma rüzgâr yardımıyla gerçekleşir ve birçok çeşitte dölleyici tür ihtiyacı vardır. Meyve olgunlaşma süreci genellikle Eylül–Ekim aylarında tamamlanır. Ceviz; 400–1400 rakım aralığında, yıllık 600–1200 mm yağış alan bölgeleri sever. Derin, iyi drene edilmiş, hafif asidik ve organik maddece zengin topraklarda en yüksek verimi verir. Ağır killi, taban suyu yüksek ve kireçli topraklar ceviz yetiştiriciliği için uygun değildir.

Her ne kadar dayanıklı bir ağaç olarak bilinse de ceviz, iklim ve çevre koşullarına karşı hassas bir yapıya sahiptir. İlkbahar geç donları, aşırı sıcaklar, bakteriyel hastalıklar ve yanlış çeşit seçimi verimi doğrudan düşürür. Bu nedenle kurulacak bahçede bölgenin iklim özelliklerine uygun ceviz çeşidinin tercih edilmesi, uzun vadeli başarı için kritik öneme sahiptir.

Ceviz çeşitleri nelerdir?

  • Pikan (Pecan) Cevizi – Carya illinoinensis / Wichita
  • Kaman Cevizi
  • Kaman 1
  • Kaman 5
  • Chandler (Amerikan Cevizi)
  • Fernor
  • Fernette
  • Franquette
  • Yalova 4
  • Lara
  • Howard
  • Şebin
  • Gültekin 1
  • Bilecik
  • Yavuz
  • Kaplan
  • KSÜ
  • Maraş
  • Sütyemez
  • Şen
  • Tokat
  • Pedro
  • Ronde Montignac


Chandler Ceviz Cinsi

Chandler; yan dalların tamamında meyve veren, yüksek verimli ve ticari değeri en yüksek ceviz çeşitlerinden biridir. Nisan ayı başında uyanır, Ekim ayı başında hasada gelir. Kabuklu kuru meyvesi yaklaşık 13 gramdır. İnce kabuklu, kolay kırılan yapıya sahiptir. İç cevizi açık renkli, dolgun ve kabuktan rahat ayrılır. Bakteriyel yanığa karşı hassas olduğu için düzenli bakım ister. Cisco, Franquette ve Fernette dölleyici olarak kullanılır.

Franquette Ceviz Cinsi

Franquette, geç uyanan ceviz çeşitleri arasında yer alır ve özellikle don riski olan bölgelerde tercih edilir. Nisan ayının ortasından sonra uyanır. Kabuklu kuru meyvesi ortalama 11 gramdır ve iç oranı %50 civarındadır. Dalların uç kısımlarında meyve verir, verimi orta seviyededir. Chandler için en uygun dölleyicilerden biridir. Ekim ayı ortalarında hasat edilir.

Cisco Ceviz Cinsi

Cisco; Franquette’ten hemen önce uyanan, güçlü polen yapısına sahip bir dölleyici çeşittir. Kabuklu kuru meyvesi yaklaşık 14 gramdır. Chandler ve Howard çeşitleri için ideal tozlayıcıdır. Sert kabuklu yapısı vardır, iç ceviz rengi orta açıklıktadır. Ekim ayının ikinci haftasında hasada gelir.

Pedro Ceviz Cinsi

Pedro; Nisan ayı başında uyanan, orta verimli bir ceviz çeşididir. Kabuklu kuru meyvesi 11 gram civarındadır. Kendi kendini döllemesi zordur, bu nedenle uygun dölleyici çeşitlerle birlikte dikilmelidir. Yüksek rakımlı bölgeler için uygundur. Ağaç yapısı nispeten küçük olduğundan düzenli ve ağır budama gerektirir.

Payne / Ashley Ceviz Cinsi

Payne, Mart ayının ortalarında erken uyanan bir ceviz çeşididir. Kabuklu kuru meyvesi yaklaşık 13 gramdır. Yan dallardan meyve verir ve orta seviyede verimlidir. Eylül ortasında hasat edilir. Erken uyanması nedeniyle ilkbahar donlarına karşı hassastır. Ashley ismiyle de bilinir; ancak her iki isim aynı çeşidi ifade eder.

Serr Ceviz Cinsi

Serr; Mart ayının sonlarına doğru uyanır. Kabuklu kuru meyvesi 14 gram civarındadır. İnce kabuklu, içi dolgun ve açık renkli ceviz verir. Kendi kendini tozlayabilen bir çeşittir ve dölleyici dikimi önerilmez. Aşırı tozlaşmaya bağlı erken meyve dökümüne karşı hassasiyet gösterebilir.

Hartley Ceviz Cinsi

Hartley; Chandler ile benzer uyanma ve hasat zamanına sahiptir. Kabuklu kuru meyvesi yaklaşık 14 gramdır. En büyük dezavantajı bakteriyel hastalıklara karşı yüksek duyarlılığıdır. Bu nedenle drenajı iyi, su tutmayan topraklarda yetiştirilmelidir.

Eureka Ceviz Cinsi

Eureka; kendine özgü meyve şekliyle kolay ayırt edilir. Mart ayı sonlarında uyanır, Ekim başında hasat edilir. Kabuklu kuru meyvesi 15 gram civarındadır. İç ceviz rengi koyudur. Güneş yanıklarına hassas olması ve düşük pazar talebi nedeniyle günümüzde tercih edilirliği azalmıştır.

Tulare Ceviz Cinsi

Tulare; Chandler’dan hemen önce uyanan ve daha erken hasat edilen bir çeşittir. Kabuklu kuru meyvesi yaklaşık 14 gramdır ve iç rengi açıktır. Kendi kendini tozlayabilen bir yapıya sahiptir. İlkbahar geç donlarının görüldüğü bölgelerde ekimi önerilmez.

Not: Yukarıda belirtilen uyanma ve hasat zamanları, yetiştirilen bölgenin rakımı ve iklim koşullarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Doğru çeşit seçimi, ceviz bahçesinin verimliliğini doğrudan belirleyen en önemli unsurdur.

Bu yazımızda, dünya genelinde yaygın olarak yetiştirilen ve Türkiye koşullarında da başarıyla üretimi yapılan ceviz çeşitlerini ele alarak; erkenci ve geççi çeşitler, yüksek verimli türler, dölleyici gereksinimi olan ve olmayan cevizler ile meyve iriliği ve iç ceviz kalitesi açısından öne çıkan çeşitler hakkında bilgi verdik. Verim bir ceviz bahçesi için rakımınıza, toprak yapınıza ve iklim türünüze uygun ceviz çeşidini seçmeniz son derece önemli olduğunu asla unutmayın. Bol mahsüllü bahçeler kurmanızı dileriz... Saygu